سازندهسبک‌های بازی · قسمت دوم

چرا کودکم با بالش‌ها برج می‌سازد؟ ۵ نشانه بازیِ سازنده

از برجِ بالش‌ها تا پلی برای ماشین اسباب‌بازی؛ پنج نشانه که کمک می‌کند بفهمید کودک از کجای ساختن لذت می‌برد، با یک بازی پنج‌دقیقه‌ای در خانه.

کودک بالش‌ها را یکی‌یکی روی هم می‌گذارد. برج کمی کج می‌شود و می‌ریزد. چند لحظه به بالش‌های پخش‌شده نگاه می‌کند، بعد بزرگ‌ترین بالش را می‌کشد جلو و این بار آن را پایین می‌گذارد. هنوز معلوم نیست برج دوم سر پا می‌ماند یا نه؛ اما همین انتخاب کوچک نشان می‌دهد کودک چه چیزی را می‌خواهد امتحان کند. اگر همان لحظه دست نگه دارید و برج را برایش نچینید، فرصت دارد نتیجهٔ انتخابش را خودش ببیند.

سمت راست، عروسک پارچه‌ای روی فرش؛ سمت چپ، دست‌های کودک روی سقف خانه‌ای که با بالش و جعبه برای همان عروسک ساخته است.
انتظار والدبازی واقعی کودک
قرار بود با عروسک بازی کند… برایش خانه ساخت.

پنج نشانهٔ بازیِ سازنده

«سازنده» اسمِ یکی از شیوه‌هایی است که ممکن است کودک این روزها از آن لذت ببرد. ممکن است در همان بازی پل بسازد، مثل یک کاشف دنبال دلیل لق‌زدنش بگردد و بعد قصه‌ای دربارهٔ مسافر پل بسازد. ببینید خودش کدام بخش را دنبال می‌کند و برای همان بخش کمی وقت و جا باز کنید. اگر بیشتر دنبال چراییِ اتفاق‌هاست، نشانه‌های بازیِ کاشف مثال‌های بیشتری دارد.

با وسایل دم‌دست چیزی می‌سازد

دو بالش را کنار هم می‌گذارد و یک جعبهٔ کوتاه را بینشان جا می‌دهد؛ عروسک حالا خانه دارد.

شما چه کار می‌توانید بکنید؟ چند وسیلهٔ سبک و بی‌خطر دم دستش بگذارید و از او بخواهید خانه را به شما نشان بدهد.

چیزی می‌سازد که قرار است کاری بکند

ماشینش زیر پل گیر می‌کند. کودک قطعه‌ای به هر پایه اضافه می‌کند تا ماشین از زیر پل رد شود.

شما چه کار می‌توانید بکنید؟ ماشین را کنارش بگذارید و بپرسید: «می‌خوای ماشین از کجا رد بشه؟»

می‌خواهد ببیند ساخته‌اش چه چیزی را نگه می‌دارد

یک ماشین سبک روی پل می‌گذارد، دستش را برمی‌دارد و نگاه می‌کند که آیا پل تکان می‌خورد.

شما چه کار می‌توانید بکنید؟ دو اسباب‌بازی سبک در اختیارش بگذارید تا خودش انتخاب کند اول کدام را روی پل بگذارد.

بعد از ریختن، چیدمان را عوض می‌کند

برج کج می‌شود و می‌افتد. این بار کودک پهن‌ترین بالش را زیر بقیه می‌گذارد یا برج را کوتاه‌تر می‌سازد.

شما چه کار می‌توانید بکنید؟ کمی صبر کنید تا خودش دست به کار شود. بعد همان چیزی را که دیدید بگویید: «این بار بالش پهن رو گذاشتی پایین.»

بعداً سراغ همان ساخته برمی‌گردد

بعد از ناهار دوباره به خانهٔ عروسک سر می‌زند و با یک جعبهٔ دیگر برایش حیاط می‌سازد.

شما چه کار می‌توانید بکنید؟ اگر جا دارید، بخشی از ساخته را کنار دیوار نگه دارید. اگر باید جمعش کنید، با هم از آن عکس بگیرید تا بعد بتواند ادامه‌اش بدهد.

چه چیزی پل را سرِ پا نگه می‌دارد؟

ماشین سبک روی پل کوتاهی از بلوک‌های درشت؛ دو پایه و محل اتصال قطعه‌های روی پل دیده می‌شوند.
جای پایه‌ها را عوض می‌کند اتصال قطعه‌ها را امتحان می‌کند می‌بیند پل چه چیزی را نگه می‌دارد
بازی پنج‌دقیقه‌ای

پلِ دو پایه

دو تکیه‌گاه کوتاه و محکم مثل دو جعبهٔ هم‌اندازه، یک تکه مقوای سفت و یک اسباب‌بازی سبک آماده کنید.

  1. از کودک بخواهید روی زمین با دو تکیه‌گاه و مقوا یک پل بسازد.
  2. بگذارید اسباب‌بازی را روی پل بگذارد و ببیند مقوا چه‌طور می‌ایستد.
  3. بپرسید: «دوست داری کجای پل رو تغییر بدی تا محکم‌تر بشه؟» بگذارید یک چیز، مثلاً فاصلهٔ پایه‌ها، را عوض کند و دوباره امتحان کند.

ببینید نگاهش به کدام قسمت می‌رود و اول دست به چه چیزی می‌زند. اگر مقوا خم شد، شاید پایه‌ها را به هم نزدیک کند؛ شاید هم ترجیح بدهد ماشین را جای دیگری بگذارد. کافی است تغییری را که دیدید برایش به زبان بیاورید.

سه راه برای ساختن

از راست: خانه‌ای از صفحه‌های مغناطیسی، پلی از بلوک‌های چوبی و ماشینی با قطعه‌های درشت پیچ‌ومهره‌ای.
ساختن فضاآزمودن تعادلوصل کردن قطعه‌ها
تصویر نمونه

پیشنهاد اسباب‌بازی برای سازنده‌ها

برای ساختن فضا

صفحه‌های مغناطیسی

با چند صفحه دیوار بسازد و بعد جای در یا شیب سقف را عوض کند.

پیش از خرید، سن درج‌شده و محصور بودن آهنرباها در قطعه‌ها را بررسی کنید.

برای آزمودن تعادل

بلوک‌های چوبی

دو پایه و یک دهانه بچیند و فاصلهٔ پایه‌ها را کم و زیاد کند.

ببینید مجموعه قطعهٔ تخت و بلند برای روی پل دارد یا نه.

برای وصل کردن قطعه‌ها

ساختنیِ پیچ‌ومهره‌ای

چرخ‌ها را به بدنه وصل کند، بازشان کند و دوباره جای آن‌ها را عوض کند.

سن درج‌شده و اندازهٔ پیچ‌ها و ابزار را بررسی کنید.