قصه‌گو

وقتی مهره‌های منچ حرف می‌زنند: ۵ نشانه بازیِ قصه‌گو

قرار بود منچ بازی کنیم…
مهرهٔ قرمز کنار دو تاس، جلوی صفحهٔ منچانتظار والد
مهرهٔ قرمز زیر پل مقوایی و دست کودک که مهرهٔ سبز را نزدیک می‌کندبازی واقعی کودک

این صحنه را تصور کنید. تاس‌ها آماده‌اند، اما کودک مهرهٔ قرمز را زیر پل مقوایی می‌برد و آهسته می‌گوید: «آروم رد شو، نگهبان خوابیده!» شما هم برای یک نوبت وارد بازی می‌شوید و می‌پرسید: «اون طرف پل کی منتظرشه؟» کودک مهرهٔ سبز را جلو می‌آورد و می‌گوید: «خواهرشه. اومده راه خونه رو نشونش بده.»

گاهی کودک دوست دارد وسط بازی برای آدمک‌ها و وسایل ماجرا بسازد. در این مجموعه به این ترجیح می‌گوییم بازیِ «قصه‌گو». همان کودک ممکن است وقتی پل کوتاه است مثل یک سازنده پایه‌هایش را بلند کند و بعد مثل یک کاوشگر ببیند کدام مهره از زیرش رد می‌شود. هر سه جور بازی می‌توانند در یک بعدازظهر کنار هم جا بگیرند.

پنج نشانهٔ قصه‌گویی در بازی

۱، به وسیله‌های معمولی هویت تازه می‌دهد

جوراب راه‌راه از لبهٔ مبل آویزان است. کودک آن را تکان می‌دهد و می‌گوید: «این هیولای رودخونه‌ست!»

شما چه کار می‌توانید بکنید؟ یک اسباب‌بازی را کنار جوراب بگذارید و بپرسید: «این هیولا وقتی قایق رو می‌بینه چی کار می‌کنه؟»

۲، برای هر شخصیت صدا یا خواسته‌ای دارد

خرس با صدای بلند می‌گوید که گرسنه است. خرگوش آهسته جواب می‌دهد که اول باید دوستش را پیدا کند.

شما چه کار می‌توانید بکنید؟ با صدای یکی از شخصیت‌ها همان خواسته‌ای را که شنیدید تکرار کنید و مکث کنید تا کودک جواب شخصیت دیگر را بدهد.

۳، اتفاق‌ها را به هم ربط می‌دهد

کودک آدمک را تا جلوی خانه می‌برد، دست خالی‌اش را نشان می‌دهد و او را برمی‌گرداند تا زیر میز دنبال کلید بگردد. با حرکت آدمک می‌فهمید که بدون کلید نمی‌تواند به خانه برود.

شما چه کار می‌توانید بکنید؟ یک جا را برای گشتن نشان بدهید و صبر کنید تا کودک با حرکت آدمک یا اشاره به شما بگوید قدم بعدی چیست.

وقتی کودک با چند مهره بازی می‌کند، معمولاً چه کار می‌کند؟

هر دو جواب شیوه‌ای برای بازی‌اند. گزینه‌ای را بزنید که این روزها بیشتر در بازی کودک می‌بینید تا وارد آزمون شوید.

۴، به شما نقش می‌دهد و با جواب شما قصه را عوض می‌کند

کودک یک قاشق به شما می‌دهد و می‌گوید: «تو آشپزی.» وقتی می‌گویید قابلمه خالی است، عروسک را می‌فرستد تا از همسایه هویج بگیرد.

شما چه کار می‌توانید بکنید؟ در همان نقشی که به شما داده یک جمله بگویید و فرصت بدهید تا او اتفاق بعدی را بسازد.

۵، بعداً به همان دنیا برمی‌گردد و ماجرای تازه‌ای می‌سازد

دیروز خرس با قایق از رودخانه گذشت. امروز کودک دوباره پارچه را پهن می‌کند و خرس را می‌آورد تا این بار دوستش را از آن طرف رودخانه بردارد.

شما چه کار می‌توانید بکنید؟ با یک یادآوری کوتاه همراهش شوید: «دیروز خرس از همین‌جا رد شد.» بعد ببینید امروز خرس کجا می‌رود.

مهمان پشت در

برای این بازی پنج دقیقه، یک جعبهٔ مقوایی کوچک، دو اسباب‌بازی آشنا و یک تکه پارچه کافی است.

  1. جعبه را به پهلو بگذارید و پارچه را جلوی دهانه‌اش آویزان کنید تا درِ خیالی خانه باشد. دو اسباب‌بازی را دم دست کودک بگذارید.
  2. بگویید: «یکی پشت در منتظره. به نظرت کیه؟» صبر کنید تا کودک مهمان و اتفاق بعدی را انتخاب کند.
  3. اگر مکث کرد، یک بار بپرسید: «مهمون چرا اومده؟» جواب می‌تواند یک جمله، یک اشاره یا حرکت دادن اسباب‌بازی باشد.

ببینید برای مهمان شخصیتی می‌سازد، مشکلی سر راهش می‌گذارد یا از شما می‌خواهد نقش کسی را بازی کنید. شاید هم پارچه را کنار بزند و بی‌حرف یکی از اسباب‌بازی‌ها را به داخل ببرد.

یک قصه چطور شروع می‌شود؟
مهرهٔ قرمز زیر پل مقوایی، پارچهٔ آبی در مسیر و نگهبان سبز کنار دست کودک
  1. به مهره نقش می‌دهد

    مهرهٔ قرمز زیر پل، مسافری است که می‌خواهد رد شود.

  2. برای شخصیت مانع می‌سازد

    پارچهٔ آبی وسط راه، رودخانه است.

  3. برای ادامه قصه تصمیم می‌گیرد

    کنار نگهبان، کودک به سنگی برای رد شدن اشاره می‌کند.

سه راه برای ادامه قصه تصویر نمونه
از راست به چپ، سه آدمک چوبی، یک خانهٔ کوچک با وسایل اتاق و دو عروسک دستی پارچه‌ای روی میز
  • شخصیت‌سازی
  • چیدن صحنه
  • گفت‌وگو و نقش‌آفرینی

پیشنهاد اسباب‌بازی برای قصه‌گوها

  • آدمک‌ها و حیوانات کوچک

    دو شخصیت را کنار پل بگذارد و تصمیم بگیرد کدام‌یک نگهبان است و کدام‌یک می‌خواهد رد شود.

    سن درج‌شده و تعداد و اندازهٔ قطعه‌ها را روی بسته بررسی کنید.

    حیوانات اهلی سه‌عددی امین

    حیوانات اهلی سه‌عددی امین

    سن درج‌شده ۲ تا ۳ سال، ۳ تا ۵ سال

    دیدن مشخصات حیوانات اهلی سه‌عددی امین
  • اتاق یا خانهٔ کوچک

    اتاقی برای مهمان بچیند و با جابه‌جا کردن وسایل، جای خواب یا میز شام را آماده کند.

    بررسی کنید کدام وسایل همراه خانه‌اند و آیا درها برای دست کودک راحت باز می‌شوند.

  • عروسک‌های دستی

    با یکی از عروسک‌ها در بزند و عروسک دیگر از داخل جواب بدهد.

    اندازهٔ دهانهٔ عروسک و دستور شست‌وشوی آن را بررسی کنید.

    عروسک نمایشی پرشین

    عروسک نمایشی پرشین

    سن درج‌شده ۲ تا ۳ سال، ۳ تا ۵ سال

    دیدن مشخصات عروسک نمایشی پرشین